Verandercommunicatie voor veranderopgaven

Verandercommunicatie is strategische communicatie die stakeholders helpt veranderen. Verandercommunicatie is onmisbaar bij veranderingen die in programma's worden georganiseerd. Programmacommunicatie is verandercommunicatie.

Strategische communicatie

Verandercommunicatie is een strategische benadering van communicatie bij veranderopgaven, waarbij het hoofddoel is om stakeholders te ondersteunen en begeleiden bij de verandering. In programma's is er altijd sprake van een veranderopgave, of het nu voortkomt uit de ambitie van de organisatie of van externe factoren. Deze veranderopgaven zijn vaak complex en onvoorspelbaar, waardoor een vooruitziende blik en een doordachte communicatiestrategie van cruciaal belang zijn.

Het belangrijkste doel van verandercommunicatie of programmacommunicatie is niet simpelweg het informeren over de verandering, maar het meenemen van stakeholders in het veranderproces. Dit betekent dat communicatie niet slechts eenrichtingsverkeer is, maar eerder een interactief proces waarin communicatieprofessionals de belanghebbenden betrekken, informeren, en ondersteunen bij de verandering.

verandercommunicatie bij verandering

Niet communiceren over de verandering, maar stakeholders meenemen met de verandering.

Soort verandering in organisaties

Het ene programma is de andere niet. Voor een effectieve verandercommunicatie of programmacommunicatie is het belangrijk om te begrijpen om welk type verandering het programma draait. In programmaplannen wordt de veranderopgave vaak niet duidelijk vermeld. Vaak blijkt na analyse dat er meerdere veranderingen met elkaar zijn vervlochten. Het is een kunst om deze veranderingen te herkennen en te ontrafelen om zo een gerichte communicatiestrategie te ontwikkelen.

De meest voorkomende veranderingen die in programma’s worden georganiseerd hebben we op een rijtje gezet:

​Systeemverandering

Een systeem is de samenhang van regels, verdienmodellen, technologie en stakeholders dat een bepaald doel dient. Als dat doel verandert, moet het systeem veranderen. Neem bijvoorbeeld de energietransitie. Om duurzame energie te gaan gebruiken, moet het hele systeem van energieproductie, transport en afname worden veranderd.

Cultuur- en gedragsverandering

Deze verandering richt zich op het actief veranderen van het gedrag en de houding van een doelgroep. Het doel is om stakeholders te stimuleren om op een andere manier te handelen of te denken.

Organisatieverandering

Bijvoorbeeld een reorganisatie of anders werken. Vaak gaan deze veranderingen hand in hand met andere vormen van verandering, zoals systeemveranderingen of cultuurveranderingen. Nieuwe manieren van werken hebben bijvoorbeeld vaak betrekking op samenwerkingsverbanden binnen de organisatie.

5 tips voor succesvolle verandercommunicatie

1.     Ken je stakeholders en hun omgeving

Het is bij verandercommunicatie of programmacommunicatie belangrijk om stakeholders duidelijk uit te leggen waarom een verandering wordt doorgevoerd en wat het programma ermee wil bereiken. Leg duidelijk uit welk belang hij of zij heeft bij de verandering. En wat de verandering betekent voor deze stakeholder. Luister daarbij ook zorgvuldig naar eventuele bezwaren en tegenargumenten. Gebruik de toolkit stakeholder- en omgevingsanalyse om je stakeholders in kaart te brengen.

2.     Breng de impact per stakeholdergroep in kaart

De impact van een verandering is voor iedereen anders. Daarom is het belangrijk om de impact van de verandering per groep stakeholders te analyseren en de verandercommunicatie daarop af te stemmen. 

3.     Geef regelmatig korte updates

Wacht niet tot je een volledig en uitgedacht verhaal hebt over de veranderingen. Geef regelmatig korte updates, bijvoorbeeld via social media of een e-magazine. Wees ook eerlijk als je nog niet alle details weet. Procescommunicatie over de verandering is een belangrijk onderdeel van verandercommunicatie.

4.     Bekijk de verandering vanuit de betrokken organisaties, de stakeholdergroepen en het individu

Veranderen is complex. En wordt beïnvloed door allerlei factoren. Van individuele drijfveren tot wet- en regelgeving. Het is daarom belangrijk om in je programma de verandering vanuit de betrokken organisaties, stakeholdergroepen en het individu te bekijken en de communicatie daarop af te stemmen.

5.     Geen haast

Veranderen kost tijd. Je hebt te maken met stakeholders en stakeholders zijn mensen. En mensen hebben van nature moeite met veranderingen. Vooral als het doel van de verandering niet duidelijk is. Of als er veel tegelijkertijd verandert. Daarom is het belangrijk om genoeg tijd te nemen voor het doorvoeren van een verandering en mensen de gelegenheid te geven om te wennen aan de nieuwe situatie.

Effectieve verandercommunicatie of programmacommunicatie

Om effectieve verandercommunicatie of programmacommunicatie te realiseren, moeten communicatieprofessionals een grondig begrip hebben van de verschillende soorten veranderingen en de impact ervan op de stakeholders. Ze moeten zich bewust zijn van de uitdagingen en mogelijkheden die deze veranderingen met zich meebrengen, zodat ze gerichte strategieën kunnen ontwikkelen om de stakeholders te ondersteunen en de gewenste verandering te faciliteren.

Kortom, verandercommunicatie is een essentieel vakgebied dat organisaties helpt om succesvolle veranderingen te realiseren. Het vereist strategisch denken, een proactieve aanpak en een diepgaand begrip van de veranderopgave en de behoeften van de stakeholders. Door deze benadering toe te passen, kunnen organisaties effectieve communicatie ontwikkelen die een positieve impact heeft op het veranderproces en uiteindelijk bijdraagt aan het behalen van de veranderdoelen.